ไทย-อินเดีย: พันธมิตรใหม่ในสมรภูมิสมุนไพรโลก

ประเทศไทยกำลังตอกย้ำตำแหน่งผู้นำด้านสมุนไพรในอาเซียนอย่างเป็นทางการ เมื่อนายกรัฐมนตรีระบุว่า “ยาสมุนไพรและผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพของประเทศไทยมีจุดแข็งที่สามารถต่อยอดได้ โดยเฉพาะสมุนไพรไทยซึ่งอยู่ในอันดับ 1 ของอาเซียน และ อันดับ 4 ของเอเชีย”

ความร่วมมือไทย-อินเดียที่เปลี่ยนภูมิทัศน์

เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ สุภจี สุธรรมพันธุ์ ได้นำผู้ประกอบการไทย 20 ราย เข้าร่วมงาน Bharat Nutraverse Expo 2026 ณ กรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย เพื่อส่งเสริมจุดแข็งของไทยในด้านผลิตภัณฑ์สมุนไพร ความร่วมมือครั้งนี้ไม่ใช่แค่การส่งออก แต่เป็นการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านนูทราซูติคอลระหว่างสองประเทศที่มีมรดกทางสมุนไพรยาวนาน

ยุทธศาสตร์ 4 ด้านของ TPSO ที่จะเปลี่ยนเกม

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (TPSO) ได้เสนอ 4 ยุทธศาสตร์เร่งด่วน เพื่อยกระดับภาคเกษตรไทยให้พ้นจากการแข่งขันด้านราคาสินค้าโภคภัณฑ์:

1. สารสกัดสมุนไพรระดับการแพทย์ – การลงทุนในการวิจัยและทดสอบทางคลินิกเพื่อยกระดับมาตรฐานสารออกฤทธิ์จากสมุนไพรไทย โดยเน้นบัวบกสำหรับการสมานผิว ขมิ้นชันสำหรับต้านการอักเสบ และกระชายดำที่เกี่ยวข้องกับเมแทบอลิซึม

2. อาหารฟังก์ชันและโภชนาการเฉพาะบุคคล – การพัฒนาสารสกัดทางการเกษตรและส่วนผสม รวมถึงโปรตีนจากพืชและเปปไทด์จากข้าว สำหรับการบริโภคประจำวันผ่านอาหารและเครื่องดื่มฟังก์ชัน

3. เทคโนโลยีเพื่อสุขภาพเฉพาะบุคคล – การเชื่อมโยงผลิตภัณฑ์กับระบบวิเคราะห์สุขภาพ โดย 52% ของผู้บริโภคดิจิทัลใช้ AI สร้างเนื้อหาเพื่อค้นหาข้อมูลสุขภาพ

4. ผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ – ตลาดสินค้าและบริการหรูหราเชิงประสบการณ์คาดว่าจะเติบโต 52% ระหว่างปี 2025-2030

ตัวเลขที่บอกเล่าเรื่องราว

ตลาดค้าปลีกสมุนไพรไทยมีมูลค่า 1.3575 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 5.2% จากปีก่อนหน้า และอยู่ในอันดับ 11 ของโลก คาดการณ์ว่าจะแตะ 1.8364 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2030 นอกจากนี้ Euromonitor ยังคาดการณ์ว่าผู้บริโภคยินดีจ่ายเพิ่มอย่างน้อย 20% สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ประสิทธิภาพได้รับการสนับสนุนจากการทดสอบทางวิทยาศาสตร์

บทเรียนจาก Bakuchiol: กรณีศึกษาที่น่าสนใจ

TPSO ชี้ให้เห็นว่า bakuchiol ซึ่งเป็นสารสกัดจากพืช มีการเติบโตของยอดขายออนไลน์ถึง 19.1% ระหว่างปี 2021-2025 เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าสารสกัดจากพืชสามารถสร้างตลาดใหม่ได้ หากมีการวิจัยรองรับและมีเรื่องราวที่น่าสนใจ