กฎหมายที่ล้าสมัยกับ现实ที่เปลี่ยนไป

พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ถูกใช้บังคับมากว่าทศวรรษ แต่บริบทการให้บริการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งการเติบโตของรถพยาบาลเอกชน ภัยพิบัติที่ซับซ้อนขึ้น และเทคโนโลยีดิจิทัลที่เข้ามามีบทบาทในทุกขั้นตอนของการช่วยชีวิต คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน (กพฉ.) จึงมีมติเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 เห็นชอบแนวทางแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ฉบับนี้ให้ทันต่อสถานการณ์

สาระสำคัญของการแก้ไข

การปรับปรุงครอบคลุมหลายประเด็นที่มีผลโดยตรงต่อประชาชน ประการแรก การกำหนดอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ชัดเจนขึ้น เพื่อให้ท้องถิ่นสามารถจัดบริการการแพทย์ฉุกเฉินได้อย่างมีมาตรฐาน ประการที่สอง การเพิ่มช่องทางการจัดหาเงินเข้ากองทุนการแพทย์ฉุกเฉิน เพื่อแก้ปัญหางบประมาณที่ไม่เพียงพอ ประการที่สาม การกำหนดมาตรการสำหรับบุคคลหรือหน่วยงานนอกระบบที่เข้ามาปฏิบัติการฉุกเฉิน ซึ่งรวมถึงรถพยาบาลเอกชนที่ไม่ได้มาตรฐาน และประการที่สี่ การทบทวนอัตราโทษปรับทางปกครอง รวมถึงการช่วยเหลือเบื้องต้นแก่ผู้ปฏิบัติการและผู้ป่วยที่ได้รับความเสียหายจากการปฏิบัติการฉุกเฉิน

กรณีรถเอกชนขวางรถฉุกเฉิน: บทเรียนที่ต้องแก้เชิงระบบ

เหตุการณ์เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2569 ที่รถบริการเอกชนกีดขวางรถบริการการแพทย์ฉุกเฉิน กลายเป็นกรณีศึกษาที่ สพฉ. ใช้สอบข้อเท็จจริงและดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดในข้อหาติดตั้งและใช้ไฟสัญญาณโดยไม่ได้รับอนุญาต กรณีนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของบุคคลคนเดียว แต่สะท้อนปัญหาการขาดการกำกับดูแลรถพยาบาลเอกชนและการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่สม่ำเสมอ การแก้ไขกฎหมายจึงต้องมาพร้อมกับกลไกกำกับที่ชัดเจนและบังคับใช้ได้จริง

มุมมองจากผู้ปฏิบัติงาน

สำหรับทีมกู้ชีพและพารามิเตอร์ กฎหมายที่ดีต้องให้ความคุ้มครองทั้งผู้ป่วยและผู้ปฏิบัติงาน ความไม่ชัดเจนเรื่องความรับผิดและการช่วยเหลือเมื่อเกิดความเสียหายทำให้หลายคนลังเลที่จะตัดสินใจในสถานการณ์ฉุกเฉิน การปฏิรูปครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การเพิ่มโทษ แต่เป็นการสร้างความมั่นใจให้คนที่ทำงานอยู่แนวหน้าได้ทำหน้าที่อย่างเต็มที่ โดยรู้ว่ามีระบบรองรับหากเกิดเหตุไม่คาดคิด