THAIFEX 2026: เวทีที่ไทยแสดงศักยภาพนวัตกรรมอาหาร

งาน THAIFEX – ANUGA ASIA 2026 มหกรรมอาหารและเครื่องดื่มระดับเอเชีย ถือเป็นเวทีสำคัญที่ประเทศไทยใช้แสดงศักยภาพด้านนวัตกรรมอาหารออร์แกนิก ในปีนี้ บริษัท อุบล ไบโอ เอทานอล (UBE) ได้เปิดตัวฟลาวมันสำปะหลังออร์แกนิกและสารให้ความหวานออร์แกนิก (Organic Sweetener) ซึ่งเป็นก้าวสำคัญในการต่อยอดจากธุรกิจแป้งมันสำปะหลังออร์แกนิกสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม การพัฒนานี้สะท้อนทิศทางที่ชัดเจนว่าอุตสาหกรรมอาหารไทยกำลังเปลี่ยนจากการส่งออกวัตถุดิบดิบไปสู่การส่งออกผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีมูลค่าสูงขึ้น

จากแป้งมันสำปะหลังสู่พาสต้าข้าวกล้อง: นวัตกรรมที่ตอบโจทย์ Free-From

หนึ่งในนวัตกรรมที่ได้รับความสนใจสูงในงาน BIOFACH 2026 คือพาสต้าข้าวกล้องผสมผักเคลออร์แกนิกแบบกลูเตนฟรี และพาสต้าข้าวกล้องงอกจากแป้งกล้วยดิบออร์แกนิก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ตอบโจทย์ผู้บริโภคที่แพ้กลูเตนและต้องการทางเลือกจากพืชอย่างแท้จริง การที่ไทยสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์จากข้าวและกล้วยซึ่งเป็นวัตถุดิบท้องถิ่นให้กลายเป็นสินค้าพรีเมียมในตลาดโลก สะท้อนถึงศักยภาพของนวัตกรรมไทยที่ไม่แพ้ประเทศอื่น

ขมิ้นชัน ข่า มะรุม: ซูเปอร์ฟู้ดไทยในตลาดสุขภาพโลก

สมุนไพรและซูเปอร์ฟู้ดของไทยกำลังกลายเป็นดาวเด่นในตลาดอาหารสุขภาพโลก ขมิ้นชันผงออร์แกนิก ข่าผงออร์แกนิก และมะรุมผงออร์แกนิกที่นำเสนอในงาน BIOFACH 2026 ได้รับความสนใจจากผู้ซื้อในยุโรปและตะวันออกกลางอย่างมาก เทรนด์ “Wellbeing in a bottle” ที่นักวิเคราะห์ประเมินว่าเป็นหนึ่งใน 6 เทรนด์หลักของปี 2026 ชี้ว่าผู้บริโภคกำลังมองหาผลิตภัณฑ์ที่ให้ประโยชน์ต่อระบบย่อยอาหารและภูมิคุ้มกัน ซึ่งเป็นจุดแข็งของสมุนไพรไทย

อุตสาหกรรมอาหารอนาคต: 90% ของมูลค่าส่งออกคือ Functional Food

ข้อมูลจาก Food Focus Thailand ระบุว่าในปี 2569 กลุ่ม Functional Food และ Functional Ingredients ยังคงเป็นกำลังหลักของอุตสาหกรรมอาหารอนาคตของไทย คิดเป็นกว่า 90% ของมูลค่าส่งออกอาหารอนาคตทั้งหมด แม้ว่ามูลค่าการส่งออกโดยรวมจะลดลงจากแรงกดดันของเศรษฐกิจโลก แต่สัดส่วนอาหารอนาคตต่อการส่งออกอาหารทั้งหมดเพิ่มขึ้นเป็น 10% ซึ่งสะท้อนว่าอาหารมูลค่าสูงยังมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

แหนแดง: นวัตกรรมปุ๋ยชีวภาพที่เชื่อมโยงเกษตรอินทรีย์กับความยั่งยืน

นวัตกรรมไม่ได้จำกัดอยู่แค่ผลิตภัณฑ์อาหาร แต่รวมถึงกระบวนการผลิตด้วย การที่กรมพัฒนาที่ดินร่วมมอบแหนแดง (Azolla) ซึ่งเป็นปุ๋ยชีวภาพจากธรรมชาติ ให้กับเกษตรกรในแปลงผลิตพืชอินทรีย์ เป็นตัวอย่างของการนำนวัตกรรมชีวภาพมาใช้ลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี แหนแดงมีคุณสมบัติตรึงไนโตรเจนจากอากาศและสามารถเพิ่มธาตุอาหารในดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งช่วยลดต้นทุนการผลิตและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ฉลากสะอาด (Clean Label): เกณฑ์ใหม่ที่ผู้ผลิตไทยต้องปรับตัว

เทรนด์ Clean Label กำลังเปลี่ยนบทบาทของการถนอมอาหารจากการ “ลดสารกันเสีย” ไปสู่การออกแบบกระบวนการผลิตทั้งหมด ตั้งแต่วัตถุดิบ กระบวนการผลิต บรรจุภัณฑ์ การกระจายสินค้า ไปจนถึงการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎระเบียบและความปลอดภัยอาหาร สำหรับผู้ผลิตอาหารออร์แกนิกไทย นี่หมายความว่าความโปร่งใสไม่ได้เป็นเพียงทางเลือก แต่เป็นข้อกำหนดที่ผู้ซื้อในตลาดพัฒนาต้องการ

ความท้าทายด้านโซ่อุปทาน

แม้โอกาสจะสดใส แต่การศึกษาจาก FAO AGRIS ปี 2026 เตือนว่าโซ่การผลิตเกษตรอินทรีย์ของไทยยังมีจุดอ่อนที่ต้องแก้ไข ทั้งการวางแผนร่วมกันที่ไม่เพียงพอ ผลผลิตที่ลดลง การพยากรณ์ความต้องการที่ไม่แม่นยำ และการจัดการ cold chain ที่ยังไม่มีประสิทธิภาพ สำหรับนวัตกรรมอาหารออร์แกนิกที่ต้องการรักษาคุณภาพของวัตถุดิบสด ปัญหา cold chain เป็นอุปสรรคสำคัญที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน

ทิศทางข้างหน้าของนวัตกรรมอาหารออร์แกนิกไทย

ประเทศไทยมีจุดแข็งที่ชัดเจนทั้งด้านวัตถุดิบหลากหลาย องค์ความรู้ด้านสมุนไพร และความสามารถในการพัฒนาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง สิ่งที่ต้องเร่งดำเนินการคือการลงทุนในงานวิจัยและพัฒนา การสร้างระบบ cold chain ที่มีประสิทธิภาพ และการเชื่อมโยงเกษตรกรเข้ากับผู้ผลิตแปรรูปโดยตรง เพื่อให้ประเทศไทยสามารถรักษาตำแหน่งผู้นำด้านอาหารออร์แกนิกในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน